Ortopedi; kemik, eklem, bağ ve kaslarla ilgili sorunlarla ilgilenir. Topallama, düşme sonrası ağrı, yürüyüş bozukluğu ve hareket isteğindeki azalma en sık görülen başvuru sebepleridir. Kedi ve köpekler ağrılarını uzun süre gizleyebildiği için, sahibin fark ettiği ilk belirti çoğu zaman sorunun başlangıcı değil, ilerlemiş hâlidir. Bu yüzden davranıştaki küçük değişiklikler bile değerlendirilmeye değerdir.
Belirgin bir aksama, ortopedik sorunun sadece bir belirtisidir ve genellikle geç ortaya çıkar. Daha erken işaretler davranıştadır: merdiven çıkmakta tereddüt, yüksek bir yere atlamaktan vazgeçme, yürüyüşte geri kalma, uzun yattıktan sonra zor kalkma ya da oturuş şeklinde değişiklik.
Kedilerde bu daha da belirsizdir. Bir kedi ağrıyan bacağını kullanmak yerine hareketini kısıtlar; daha az zıplar, daha çok uyur, tırmalama tahtasını kullanmayı bırakır. Sahipler bunu genellikle "yaşlandı, sakinleşti" diye yorumlar. Oysa hareket azalması yaşın değil, çoğu zaman ağrının sonucudur.
Her iki bacağı birden etkileyen sorunlarda topallama hiç görülmeyebilir, çünkü hayvan iki tarafa da eşit yüklenir. Bu durumda tek işaret genel yavaşlama olur.
Köpeklerde ön çapraz bağ yaralanması en sık karşılaşılan durumlardan biridir. Genellikle koşarken ya da ani dönüşte ortaya çıkar; hayvan bir anda bacağını yere basmaz hâle gelir. Bir süre sonra kısmen düzelmiş gibi görünmesi, sorunun geçtiği anlamına gelmez.
Kalça displazisi özellikle büyük ırk köpeklerde görülen, eklem yapısının uyumsuzluğundan kaynaklanan bir sorundur. Yavaş ilerler ve genellikle yürüyüşte sallanma, arka bacaklarda güçsüzlük şeklinde kendini gösterir. Erken fark edildiğinde kilo kontrolü, egzersiz düzenlemesi ve destekleyici tedavilerle ilerleyişi yavaşlatılabilir.
Kedilerde en sık görülen ortopedik sorun yüksekten düşmeye bağlı kırıklardır. Açık pencere ve balkon kaynaklı yaralanmalar, önlenmesi en kolay ama en sık karşılaşılan gruptur. Pencerelere takılan tel, bu vakaların büyük bölümünü önler.
Muayenede eklemlerin hareket açıklığı, ağrı tepkisi ve yürüyüş biçimi değerlendirilir. Bu aşama teşhisin en belirleyici kısmıdır; röntgen bulguları tek başına değil, muayene bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Röntgen için hayvanın hareketsiz durması gerekir. Ağrılı ya da huzursuz hastalarda net görüntü alabilmek için hafif sakinleştirme uygulanabilir. Bu, hem çekimin kalitesini artırır hem hayvanın daha az zorlanmasını sağlar.
Tedavi her zaman cerrahi değildir. Bazı durumlarda dinlenme, kilo kontrolü, ağrı yönetimi ve kontrollü egzersiz yeterli olur. Cerrahi gerektiğinde ise operasyon sonrası dönem en az operasyon kadar önemlidir: hareket kısıtlaması ve kontrol randevularına uyulması sonucu doğrudan etkiler.
Aşağıdakilerden birini fark ederseniz kliniğimizi aramanız önerilir:
Evet. Ortopedik sorunların çoğu dalgalı seyreder; ağrı dinlendikçe azalır, hareketle geri döner. Şikâyetin geçmesi sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmez ve gecikme bazı durumlarda eklemde kalıcı değişikliklere yol açabilir.
Teşhis amaçlı çekimlerde kullanılan doz düşüktür ve tek seferlik çekimlerin bilinen bir zararı yoktur. Elde edilen bilginin değeri, maruz kalınan çok düşük dozun çok üzerindedir.
İnsanlar için üretilmiş ağrı kesiciler kedi ve köpeklerde ciddi zehirlenmelere yol açabilir; hekime danışmadan verilmemelidir. Hayvanlar için uygun ağrı yönetimi seçenekleri vardır ve doz hayvanın kilosuna, yaşına ve böbrek-karaciğer durumuna göre belirlenir.
Durumu kısaca anlatın, uygun saati birlikte belirleyelim. Acilse yola çıkmadan önce arayın.
