Tuvalet sorunları, saldırganlık, aşırı seslenme ve ayrılık kaygısı; sahiplerin en çok zorlandığı konular arasındadır. Ancak ani davranış değişiklikleri çoğu zaman bir sağlık sorununun ilk işaretidir. Tuvaletini kabının dışına yapan bir kedide idrar yolu enfeksiyonu, huysuzlaşan bir köpekte ağrı bulunabilir. Bu yüzden davranış değerlendirmesi her zaman tıbbi muayeneyle başlar; sağlık sorunu dışlanmadan davranış eğitimine geçilmez.
Kedilerde kum kabının dışına tuvalet yapma, en sık bildirilen davranış şikâyetidir. Ancak bu davranışın arkasında sıklıkla idrar yolu iltihabı, mesane taşı ya da eklem ağrısı bulunur. Ağrılı bir kedi, kum kabını ağrıyla ilişkilendirip kullanmayı bırakabilir.
Köpeklerde ani huysuzlaşma ve dokunulmaya tepki, çoğu zaman ağrının ifadesidir. Kulak enfeksiyonu, diş ağrısı ve eklem sorunları en sık sebeplerdir.
Yaşlı hayvanlarda gece huzursuzluğu, hedefsiz dolaşma ve seslenme; duyu kaybı ya da bilişsel değişimlerle ilgili olabilir. Bunların bir kısmı desteklenebilir durumlardır.
Sağlık sorunu bulunmadığında, davranışın ortaya çıktığı ortam incelenir. Ev değişikliği, yeni bir hayvan ya da bebek, çalışma düzeninin değişmesi ve ev içindeki eşya düzenlemeleri; hepsi davranışı etkileyebilir.
Kedilerde kaynak sayısı önemlidir. Birden fazla kedi bulunan evlerde kum kabı, mama ve su kabı sayısının kedi sayısından fazla olması, gerilimi belirgin şekilde azaltır. Kapların birbirinden uzak konumlandırılması da fark yaratır.
Köpeklerde yetersiz zihinsel ve fiziksel uyarım, birçok istenmeyen davranışın temelidir. Yürüyüş süresini uzatmak tek başına yetmez; koku alma fırsatı tanınan, hayvanın çevreyi keşfettiği yürüyüşler çok daha yorucudur.
Cezalandırma temelli yaklaşımlar çoğu durumda sorunu derinleştirir. Ceza, davranışın sebebini ortadan kaldırmaz; yalnızca hayvanın davranışı sahibinden gizlemesine ya da korku kaynaklı yeni sorunlar geliştirmesine yol açar.
Tuvalet sorunlarında hayvanı burnunu sürterek cezalandırmak yaygın ama etkisiz bir yöntemdir. Hayvan olayı sonradan gelen tepkiyle ilişkilendiremez; yalnızca sahibinden korkmayı öğrenir.
İşe yarayan yaklaşım kademeli alıştırma, ortam düzenlemesi ve istenen davranışın ödüllendirilmesidir. Bu süreç zaman alır ve tutarlılık gerektirir; ev halkının aynı kuralları uygulaması sonucu doğrudan etkiler.
Aşağıdakilerden birini fark ederseniz kliniğimizi aramanız önerilir:
Kediler inat etmez. Davranış değişikliği neredeyse her zaman ya bir rahatsızlığın ya da çevresel bir gerilimin sonucudur. İlk adım sağlık sorununu dışlamaktır.
Sağlık kaynaklı sorunlar tedaviyle hızla düzelebilir. Öğrenilmiş davranışlarda ise süreç haftalar alır ve tutarlı uygulama gerektirir.
Her zaman değil. Bazı hayvanlarda yeni bir hayvan gerilimi artırır. Bu karar, mevcut hayvanın karakteri ve alışkanlıkları değerlendirilerek verilmelidir.
Durumu kısaca anlatın, uygun saati birlikte belirleyelim. Acilse yola çıkmadan önce arayın.
