Diş ve ağız sağlığı, kedi ve köpeklerde en sık atlanan alanlardan biridir. Üç yaşını geçmiş hayvanların büyük bölümünde diş eti hastalığı bulunur, ancak belirtileri sessiz ilerlediği için çoğu sahip durumu fark etmez. Ağız kokusu genellikle ilk ve tek işarettir; normal kabul edildiği için sorun ilerleyene kadar müdahale edilmez. Oysa diş taşı yalnızca ağzı ilgilendirmez, kan yoluyla kalp ve böbrek gibi organları da etkileyebilir.
Yemekten sonra diş yüzeyinde ince bir bakteri tabakası birikir. Bu tabaka ilk günlerde yumuşaktır ve fırçalamayla kolayca uzaklaştırılabilir. Ancak temizlenmediğinde tükürükteki minerallerle sertleşir ve diş taşına dönüşür. Sertleştikten sonra fırçayla çıkmaz; klinik ortamında temizlenmesi gerekir.
Diş taşı diş etini iterek altında bakteri için korunaklı bir alan yaratır. Zamanla diş eti çekilir, dişi tutan bağ dokusu zayıflar ve diş sallanmaya başlar. Bu noktaya gelindiğinde tek çözüm çoğu zaman dişin çekilmesidir.
Sürecin hızı ırka ve ağız yapısına göre değişir. Küçük ırk köpeklerde dişler dar bir çenede sıkışık durduğu için birikim daha hızlıdır. Basık burunlu ırklarda da dişlerin konumu nedeniyle sorun erken yaşta başlayabilir.
Kedi ve köpekler ağız ağrısını nadiren belli eder. Yemeye devam ederler, çünkü yememek onlar için bir seçenek değildir. Bunun yerine çiğneme biçimlerini değiştirirler: tek taraflı çiğnerler, sert mamayı yutmadan geçirirler ya da yavaş yerler. Sahipler bu değişiklikleri genellikle iştahla ilgili sanır.
Ağız kokusu en güvenilir işarettir. "Hayvan ağzı böyle kokar" yaygın bir yanılgıdır; sağlıklı bir ağızda keskin koku olmaz. Koku, bakteri yükünün arttığını gösterir.
Diğer işaretler arasında salya artışı, ağza dokunulmasına tepki, oyuncak ısırmayı bırakma ve diş etlerinde kızarıklık sayılabilir. Diş etinin kanaması ise ileri aşamanın göstergesidir.
Temizlik ultrasonik cihazla yapılır ve hayvanın hareketsiz kalması gerektiği için genel anestezi altında uygulanır. Anesteziden önce hayvanın genel durumu değerlendirilir; yaşlı hastalarda kan tahliliyle böbrek ve karaciğer fonksiyonları kontrol edilir.
İşlem sırasında yalnızca görünen yüzey değil, diş eti altındaki birikim de temizlenir. Asıl hasarı yapan kısım burasıdır; sadece görünen tarafın kazınması sorunu çözmez, yalnızca görüntüyü düzeltir. Temizlik sonrası dişler cilalanır, böylece yüzey pürüzsüzleşir ve yeni birikim yavaşlar.
Çok ilerlemiş dişler kurtarılamayabilir. Bu durumda çekim, hayvanın ağrıdan kurtulması için gerekli olur. Diş çekilen hayvanlar normal beslenmeye devam eder; birçoğu işlemden sonra belirgin şekilde daha rahat davranır.
Düzenli fırçalama en etkili yöntemdir. Hayvanlar için üretilmiş diş macunları kullanılmalıdır; insan diş macunu yutulduğunda rahatsızlık verebilir. Alıştırma kademeli olmalıdır: önce parmakla diş etine dokunmak, sonra macunu tattırmak, en son fırçaya geçmek.
Her hayvan fırçalamayı kabul etmez. Bu durumda diş sağlığını destekleyen mamalar, çiğneme ürünleri ve suya eklenen solüsyonlar kısmi fayda sağlar. Bunlar fırçalamanın yerini tutmaz ama hiç yapmamaktan iyidir.
Yılda bir kez ağız içi kontrolü, sorunun erken yakalanmasını sağlar. Rutin aşı ziyaretlerinde ağzın da kontrol edilmesini istemek pratik bir alışkanlıktır.
Aşağıdakilerden birini fark ederseniz kliniğimizi aramanız önerilir:
Diş eti altındaki birikimin temizlenmesi ve dişlerin tek tek değerlendirilebilmesi için hayvanın hareketsiz olması gerekir. Anestezisiz yapılan yüzeysel kazıma yalnızca görüntüyü düzeltir, asıl hasarın olduğu bölgeye ulaşmaz.
Yaş tek başına bir engel değildir. Risk, hayvanın genel sağlık durumuyla ilgilidir ve öncesinde yapılan muayene ile kan tahlili bu durumu ortaya koyar. Diş enfeksiyonunun devam etmesi de ayrı bir risktir; karar iki taraf birlikte değerlendirilerek verilir.
Bu, ırka, ağız yapısına ve evde uygulanan bakıma göre değişir. Bazı hayvanlarda yılda bir gerekirken, düzenli fırçalanan hayvanlarda aralık birkaç yıla çıkabilir.
Durumu kısaca anlatın, uygun saati birlikte belirleyelim. Acilse yola çıkmadan önce arayın.
